Naar de inhoud
Helder over kraanwater

PFAS in Amsterdams kraanwater

Uit de meetwaarden van Waternet over 2025 berekenden wij met de RIVM-methode 8,9 ng PEQ per liter voor water uit Leiduin en 6,5 voor Weesperkarspel. Beide liggen boven de richtwaarde van het RIVM van 4,4, en onder de wettelijke norm.

Laatst gecontroleerd op

Hoeveel PFAS zit er in jouw kraanwater?

Leiduin: 8,9 ng PEQ per liter, 2 keer het RIVM-advies. Weesperkarspel: 6,5 ng PEQ per liter, 1,5 keer het RIVM-advies.
  • Leiduin 2 keer het RIVM-advies Binnen de wet: 20 van 100 ng per liter 1 70% van het water in en om Amsterdam 8
  • Weesperkarspel 1,5 keer het RIVM-advies Binnen de wet: 16 van 100 ng per liter 5 30% van het water in en om Amsterdam 8

PEQ telt de gemeten PFAS bij elkaar op. Elke stof telt mee met een weegfactor van het RIVM. 2 Hoe rekenen we?

Amsterdam krijgt water uit Leiduin en uit Weesperkarspel. Welke wijk welk water krijgt, maakt Waternet niet openbaar. 8

Hoe weten we dit?

We rekenen met het jaargemiddelde van 2025 van Waternet. Een stof die niet is aangetoond, telt als nul. Telt die stof mee op de rapportagegrens, dan komt Leiduin op 27,2 ng PEQ per liter.

We rekenen met het jaargemiddelde van 2025 van Waternet. Een stof die niet is aangetoond, telt als nul. Telt die stof mee op de rapportagegrens, dan komt Weesperkarspel op 25,8 ng PEQ per liter.

Leiduin: De laatste meting, tweede kwartaal 2026, verscheen op 23 september 2026: 7,2 ng PEQ per liter.

Weesperkarspel: De laatste meting, tweede kwartaal 2026, verscheen op 23 september 2026: 5,6 ng PEQ per liter.

Het RIVM-advies van 4,4 ng PEQ per liter is een richtwaarde, geen wet. De wet telt de twintig PFAS van het Drinkwaterbesluit op, zonder weegfactor: hoogstens 100 ng per liter. 7

Zo rekenen we, stap voor stap

Alle bronnen van dit blok

Per productielocatie

PFAS in Amsterdams kraanwater, in ng PEQ per liter Hoe lager op de schaal, hoe minder PFAS. Leiduin 8,9 en Weesperkarspel 6,5 ng PEQ per liter over 2025, ondergrens, boven de RIVM-richtwaarde van 4,4.

PEQ betekent: de gemeten PFAS omgerekend naar hoe schadelijk ze zijn, vergeleken met PFOA. Zo kun je verschillende stoffen bij elkaar optellen.

De richtwaarde van 4,4 ng PEQ per liter is het advies van het RIVM voor drinkwater. Het water voldoet wel aan de wettelijke norm: hoogstens 100 ng per liter voor de twintig PFAS samen.

Het maximum ontstaat zo. De hoofdwaarde telt een stof die onder de rapportagegrens blijft als nul; het maximum telt hem alsof hij precies op die grens zit. De werkelijke waarde ligt ertussen.

Na een filterkan is een rekenvoorbeeld voor water uit Leiduin, geen meting in Amsterdam. Elk voorbeeld rust op een andere meting, met een andere zekerheid; welke, staat in de tabel. De voorbeelden zijn dus geen ranglijst. TFA telt bij elk voorbeeld als niet verwijderd, het slechtste geval, net als op de kaarten: in de studies naar kannen is TFA niet gemeten. Alleen RTBF mat minder TFA (44%), in één monster; daarmee zou BRITA op 2,6 uitkomen. Voor ZeroWater staat de thuistest op de lat; in het lab haalde dezelfde kan 99 tot 100% weg.

Bekijk als tabel
Watng PEQ/lWaar het op rust
Leiduin, jaar 2025 8,88 ondergrens; maximaal 27,16 ng PEQ/l
Weesperkarspel, jaar 2025 6,48 ondergrens; maximaal 25,83 ng PEQ/l
RIVM-richtwaarde 4,4 advies van het RIVM voor drinkwater
Alleen wat het certificaat eist 4,90 NSF/ANSI 53 test PFOA en PFOS samen van 1500 naar hooguit 70 ng/l: 95,3% eruit. Voor alle andere stoffen rekenen we met nul, want het certificaat zegt daar niets over.
Kannen in de praktijk 5,02 Herkert 2020: kannen in gebruik in North Carolina, gemiddelde verwijdering per stof (bijvoorbeeld PFBA 36%, PFOA 67%, PFOS 71%). TFA niet gemeten; we rekenen met nul. Merken niet genoemd.
ZeroWater, thuis gebruikt 2,79 Thuistest in Montreal: gemiddeld 94% minder van 75 PFAS samen, tot 140 liter, met de kan in de koelkast. Per stof staat het niet in de studie; dat elke stof met 94% daalt, is een aanname. TFA is niet gemeten; we rekenen met nul. In het lab haalde de kan 99 tot 100% weg.
BRITA, test van RTBF 3,63 Eén monster Belgisch kraanwater van januari 2025, ongeveer drie keer zo hard als Amsterdams water; welk patroon RTBF testte, is onbekend. Bekend is alleen de som van 20 PFAS: 81% minder. Dat elke stof met 81% daalt, is een aanname. TFA: 44% minder.

Wat een certificaat dekt

Welke stoffen tellen mee in Leiduin, jaar 2025

Som: 8,88 ng PEQ per liter, ondergrens. Per stof in ng PEQ per liter en als deel van de som.

Eigen berekening met de RIVM-methode.

Bekijk als tabel
Stof ng/l weegfactor ng PEQ/l Deel
PFOA 3,20 1,000 3,200 36%
TFA 1.200,00 0,002 2,400 27%
PFHpA 1,50 1,000 1,500 17%
PFOS 0,49 2,000 0,980 11%
PFHxS 0,72 0,600 0,432 5%
PFBA 3,60 0,050 0,180 2%
PFPeA 3,20 0,050 0,160 2%
PFHxA 2,50 0,010 0,025 <1%
PFBS 3,60 0,001 0,004 <1%

De PFAS-certificaten die we vonden, gaan alleen over PFOA en PFOS. In water uit Leiduin komt daar ongeveer 47% van de PEQ vandaan. Ook als die twee helemaal verdwijnen, blijft er ongeveer 4,7 ng PEQ per liter over: nog boven de richtwaarde van 4,4. Dat hangt wel aan de weegfactor die het RIVM voor PFHpA voorschrijft; met de laagste uit de bandbreedte zou het eronder zitten.

Daaronder komen vraagt dat de kan ook andere stoffen weghaalt, zoals PFHpA of TFA. Voor PFHpA is dat alleen in een studie gemeten, niet door een certificaat beloofd. TFA is 27% van de PEQ in Leiduin, en voor TFA is geen enkele kan betrouwbaar bewezen.

Wettelijke norm en richtwaarde

Het voldoet aan de wet, en Waternet zegt dat het veilig gedronken kan worden. De twintig PFAS samen zaten in 2025 op 20 ng per liter in Leiduin en 16 in Weesperkarspel, tegen een norm van 100. Water uit beide productielocaties zit wel boven de strengere richtwaarde van het RIVM (4,4 ng PEQ per liter): wij rekenden 8,9 voor Leiduin en 6,5 voor Weesperkarspel.

TFA

Voor TFA is geen enkele kan betrouwbaar bewezen. Geen van de studies naar kannen die we vonden, heeft TFA gemeten; de Poolse studie uit 2025 meet ook geen TFA en noemt geen merken. Een Belgische test in het nieuws vond na een BRITA-kan 44% minder TFA, in één monster.

Welke productielocatie levert jouw water?

Het drinkwater in en om Amsterdam komt uit twee productielocaties: Leiduin (70%) en Weesperkarspel (30%), volgens Waternet in 2019. Weesp hoort bij Amsterdam, maar krijgt water van PWN; voor Weesp hebben we nog geen meetwaarden. Welke wijk water uit Leiduin of uit Weesperkarspel krijgt. Waternet maakt dat niet openbaar; we hebben het Waternet op 25 september 2026 gevraagd.

Per postcode kunnen we daarom niet zeggen welk water je krijgt. Greenpeace heeft een postcodechecker, die een klasse per postcode geeft; Greenpeace vraagt daarvoor je naam, je postcode en je e-mailadres. Naar de postcodechecker van Greenpeace

Laatste meting

Als hoofdwaarde tonen we het jaargemiddelde over 2025. De richtwaarde van het RIVM rust op een toelaatbare inname per week over een heel leven, en een los kwartaal schommelt. Het tweede kwartaal van 2026 tonen we als laatste meting, met de datum van het rapport: 23 september 2026.

Productielocatie en periode ng PEQ/l Zonder TFA Metingen
Leiduin, jaar 2025 8,88 6,48 26
Leiduin, tweede kwartaal 2026 7,18 4,38 6
Weesperkarspel, jaar 2025 6,48 5,48 13
Weesperkarspel, tweede kwartaal 2026 5,64 4,82 3
  • Leiduin, jaar 2025 8,88 ng PEQ/l; zonder TFA 6,48 26 metingen
  • Leiduin, tweede kwartaal 2026 7,18 ng PEQ/l; zonder TFA 4,38 6 metingen
  • Weesperkarspel, jaar 2025 6,48 ng PEQ/l; zonder TFA 5,48 13 metingen
  • Weesperkarspel, tweede kwartaal 2026 5,64 ng PEQ/l; zonder TFA 4,82 3 metingen

In het tweede kwartaal van 2026 kwam Leiduin op 7,2 ng PEQ per liter, en zonder TFA op 4,38. Een kwartaal met 6 metingen is minder zeker dan een heel jaar; daarom blijft 2025 de hoofdwaarde.

Greenpeace en onze berekening

Greenpeace zette op 22 september 2026 heel Amsterdam in de hoogste klasse: boven 6,6 ng PEQ per liter. Onze ondergrens voor Weesperkarspel over 2025 is 6,48, net daaronder. Dat hoeft geen tegenspraak te zijn. Greenpeace gebruikte een andere periode, en hoe ze waarden onder de rapportagegrens meetelden staat niet in hun verantwoording. En een andere rekenkeuze geeft al meer: met de losse meetrijen van Waternet voor PFOA, PFOS en PFHxS in plaats van hun som komt Weesperkarspel op 7,46 en Leiduin op 9,95.

Wat onbekend is

  • Welke wijk water uit Leiduin of uit Weesperkarspel krijgt. Waternet maakt dat niet openbaar; we hebben het Waternet op 25 september 2026 gevraagd.
  • Of een kan TFA tegenhoudt. Dat is niet betrouwbaar gemeten.

Wat Waternet en KWR zeggen

Op de vraag of het zin heeft om water thuis nog door een filter te halen, zei Jan Peter van der Hoek, toen directeur Innovatie bij Waternet, in Keuringsdienst van Waarde over thuisfilters: "Nee, dat vind ik niet."

Drinkwaterplatform, het platform van de drinkwaterbedrijven, schrijft na een gesprek met een onderzoeker van KWR: "Actieve kool is ongeschikt om TFA, een van de meest schadelijke PFAS, uit het water te filteren. Andere PFAS kun je er wel mee uit filteren, maar dat gaat niet lang goed." Hetzelfde standpunt stond op 24 september 2026 in Trouw. Per nanogram weegt TFA volgens het RIVM juist licht: een weegfactor van 0,002, tegen 1 voor PFOA. TFA telt in Leiduin toch voor 27% mee in de PEQ, omdat er zoveel van in het water zit.

Bronnen (26)
  1. Drinkwater productielocatie Leiduin, wettelijk te meten stoffen, jaar 2025, Waternet (Het Waterlaboratorium), versie 9-4-2026. Geraadpleegd op .
  2. Relatieve potentiefactoren (RPF) voor PFAS, versie 2.0 (4-8-2025), RIVM. Geraadpleegd op .
  3. Eigen berekening: PFAS in PEQ per productielocatie, RIVM-methode op de Waternet-meetwaarden, Deze site. Geraadpleegd op .
  4. Drinkwater productielocatie Leiduin, wettelijk te meten stoffen, 2e kwartaal 2026, Waternet (Het Waterlaboratorium), versie 23-9-2026. Geraadpleegd op .
  5. Drinkwater productielocatie Weesperkarspel, wettelijk te meten stoffen, jaar 2025, Waternet (Het Waterlaboratorium), versie 9-4-2026. Geraadpleegd op .
  6. Drinkwater productielocatie Weesperkarspel, wettelijk te meten stoffen, 2e kwartaal 2026, Waternet (Het Waterlaboratorium), versie 23-9-2026. Geraadpleegd op .
  7. Werkwijze toetsing PFAS in drinkwatermonsters (KU-2023-0024), RIVM, 4-12-2023. Geraadpleegd op .
  8. Drinkwater van bron tot tap, Waternet, 23-10-2019. Geraadpleegd op .
  9. IAPMO R&T, dossier W-14820 (Zero Technologies, NSF/ANSI 53-2021), IAPMO R&T, certificaatregister. Geraadpleegd op .
  10. IAPMO R&T, dossier WP-16306 (AzurAqua, NSF/ANSI 53-2023), IAPMO R&T, productregister. Geraadpleegd op .
  11. Performance of pitcher-type POU filters for the removal of 75 PFAS from drinking water (Teymoorian e.a. 2024), Frontiers in Environmental Chemistry. Geraadpleegd op .
  12. Stop PFAS-vervuiling bij de bron, Waternet, nieuwsbericht 18-9-2026. Geraadpleegd op .
  13. Herkert e.a. 2020, thuisfilters in North Carolina (16 PFAS, filters in gebruik), Environmental Science & Technology Letters 7(3):178-184. Geraadpleegd op .
  14. Effectiveness of pitcher and bottle filters to remove poly- and perfluoroalkyl substances (PFAS) from drinking water, Zarębska e.a., Science of the Total Environment 976, 179327. Geraadpleegd op .
  15. Quelle eau boire ? Notre grand test entre robinet, filtres et bouteilles, RTBF, 28-5-2025. Geraadpleegd op .
  16. Veelgestelde vragen: waar levert PWN?, PWN. Geraadpleegd op .
  17. Vragen aan ZeroWater, AzurAqua en Waternet, Helder over kraanwater. Geraadpleegd op .
  18. PFAS in je kraanwater? Doe de postcodecheck, Greenpeace Nederland. Geraadpleegd op .
  19. Uitleg en verantwoording bij de PFAS kraanwater postcodechecker, Greenpeace Nederland, 22-9-2026. Geraadpleegd op .
  20. Tolerable Weekly Intake (TWI), EFSA, woordenlijst. Geraadpleegd op .
  21. PFAS in kraanwater (postcodechecker), Greenpeace Nederland, 22-9-2026. Geraadpleegd op .
  22. Performance Data Sheet, alle gecertificeerde ZeroWater-producten (IAPMO, 1-12-2023), ZeroWater. Geraadpleegd op .
  23. Waterhardheid Amsterdam en omgeving, Waternet. Geraadpleegd op .
  24. Waterfilters voor drinkwater: nodig of overbodig?, Waternet. Geraadpleegd op .
  25. Waterfilters: de zin en onzin, Drinkwaterplatform, van de drinkwaterbedrijven, 1-9-2026. Geraadpleegd op .
  26. Het heeft geen zin om een pfas-filter te gebruiken voor je drinkwater en is ook niet nodig! (Trouw, via Groot-Waterland), Groot-Waterland, 24-9-2026. Geraadpleegd op .